Wat de Europese MiCA-wetgeving betekent voor Nederlandse beleggers

Wie de afgelopen jaren in crypto belegde, merkte dat de regels per land flink verschilden. Een platform kon in het ene land vrij opereren en in het andere nauwelijks toezicht kennen. Met de Europese MiCA-verordening (Markets in Crypto-Assets) komt daar verandering in. Sinds eind 2024 gelden in de hele Europese Unie dezelfde basisregels voor bedrijven die cryptodiensten aanbieden.

Maar wat merk jij daar als Nederlandse belegger eigenlijk van? In dit artikel lees je wat MiCA regelt, welke bescherming het oplevert en waar je nog steeds zelf goed moet opletten.

Wat is MiCA precies?

MiCA is een Europese verordening die regels stelt voor de uitgifte van cryptoactiva en voor bedrijven die er diensten mee aanbieden, zoals handelsplatforms, brokers en bewaarders. Omdat het een verordening is en geen richtlijn, geldt de tekst rechtstreeks in alle lidstaten. Er is dus weinig ruimte voor nationale uitzonderingen.

De regels zijn in twee stappen ingevoerd. Vanaf 30 juni 2024 golden de bepalingen voor stablecoins, de munten die hun waarde koppelen aan bijvoorbeeld de euro of de dollar. Sinds 30 december 2024 geldt de rest van de verordening, waaronder de vergunningplicht voor cryptoaanbieders.

Toezicht in Nederland

Vóór MiCA moesten cryptobedrijven in Nederland zich vooral registreren bij De Nederlandsche Bank, met de nadruk op het voorkomen van witwassen. Die registratie zei weinig over hoe een bedrijf met jouw geld omging. Onder MiCA is de AFM de toezichthouder voor cryptoaanbieders en hebben bedrijven een volwaardige vergunning nodig. DNB blijft betrokken bij het toezicht op bepaalde stablecoins.

Nederland koos voor een korte overgangsperiode van zes maanden, tot medio 2025. Bedrijven die toen geen vergunning hadden, mochten hun diensten hier niet langer aanbieden. Een aanbieder met een vergunning in een ander EU-land kan via een zogenoemd paspoort ook in Nederland actief zijn, onder dezelfde Europese regels.

Welke bescherming levert het op?

Voor particulieren zit de winst vooral in duidelijkere verplichtingen voor aanbieders. Een paar belangrijke onderdelen:

• Klantgeld en cryptobezit moeten gescheiden blijven van het vermogen van het bedrijf zelf.
• Aanbieders moeten eerlijke, duidelijke en niet-misleidende informatie geven, ook over risico’s.
• Voor nieuwe tokens is een whitepaper verplicht met informatie over het project en de uitgever.
• Platforms moeten een klachtenprocedure hebben en belangenconflicten beheersen.
• Marktmanipulatie en handel met voorkennis zijn expliciet verboden.

Stablecoins onder de loep

Stablecoins krijgen extra aandacht in MiCA. Uitgevers moeten voldoende reserves aanhouden die de munten dekken, en houders hebben recht om hun tegoed terug te wisselen. Voor stablecoins die aan één officiële munt gekoppeld zijn, zoals de euro, gelden regels die lijken op die voor elektronisch geld. Daardoor zijn sommige bekende stablecoins op Europese platforms minder of niet meer beschikbaar, omdat de uitgever niet aan de eisen voldeed.

Wil je bijhouden welke platforms en munten hierdoor veranderen, dan is het handig om regelmatig actueel nieuws te volgen, bijvoorbeeld via destift.nl, waar ontwikkelingen in de cryptomarkt worden besproken. Zo zie je sneller of een dienst die je gebruikt zijn aanbod aanpast.

Wat MiCA niet regelt

Hoe welkom de regels ook zijn, MiCA maakt crypto niet veilig in de zin van risicoloos. De koersen blijven net zo beweeglijk als voorheen, en de verordening biedt geen garantie tegen verlies door prijsdalingen. Er is ook geen depositogarantiestelsel zoals bij een spaarrekening: als een platform omvalt, ben je afhankelijk van hoe goed het je bezit heeft afgescheiden.

Verder vallen volledig gedecentraliseerde diensten (DeFi) en de meeste unieke NFT’s buiten de verordening. Handel je via een buitenlands platform zonder Europese vergunning, dan geniet je de MiCA-bescherming evenmin. En aan je belastingaangifte verandert niets: cryptobezit valt in Nederland nog altijd in box 3.

Wat je zelf kunt doen

Controleer voordat je ergens geld stort of een platform een MiCA-vergunning heeft. De AFM houdt een overzicht bij van aanbieders met een vergunning, en ook de Europese toezichthouder ESMA publiceert een register. Lees daarnaast de informatie die een aanbieder verplicht moet geven, zoals risicowaarschuwingen en de voorwaarden voor bewaring.

MiCA zorgt ervoor dat cryptoaanbieders in Europa volwassener moeten werken en dat jij als belegger beter weet waar je aan toe bent. De verantwoordelijkheid voor je eigen keuzes blijft echter bij jou. Beleg alleen met geld dat je kunt missen, spreid je risico en blijf kritisch, ook bij een platform met een keurige vergunning.